We bevinden ons in het Berlijn van de jaren dertig. De stad leeft, bruist en verleidt. Maar onder die glans schuift iets donkerders dichterbij. De nazi’s rukken verder op en Charlotte’s vader ziet zich genoodzaakt om Charlotte naar haar grootouders in Zuid-Frankrijk te sturen.
Daar komt een familiegeheim aan het licht dat jarenlang verborgen was. Ze hoort dat haar moeder niet aan de griep is gestorven, maar zelfmoord pleegde. En dat ze niet de enige is. Vijf andere familieleden kozen ook dit pad. Het verleden lijkt een afgrond, en de vraag dringt zich op: hoe leef je verder als de bodem onder je verdwijnt?
Charlotte weigert te verdwijnen in de chaos. Ze begint te maken.
Ze schildert meer dan 700 gouaches: scènes, stemmen, teksten, muziekflarden. Ze bouwt een eigen universum om orde te scheppen in chaos, om haar verhaal vast te houden voordat het haar overspoelt. Ze noemt het Leben? oder Theater? – Ein Singespiel.
In deze tragikomische muziektheatervoorstelling brengen Wishful Singing en het jonge ensemble But What About haar bonte beeldwereld tot leven. Componist Steven Kamperman schreef een veelkleurige compositie die je meesleept van innerlijke storm naar lichtheid, van hartenkreet naar ritme, van verstilling naar scherpe humor. Regisseur Annechien Koerselman maakt voelbaar hoe Charlotte alles inzet wat ze heeft: verbeelding, ironie, muziek en spel.
Charlotte Salomon – Leben? oder Theater? is een voorstelling over zelfexpressie als overlevingskunst. Over wat kunst kan doen wanneer woorden tekortschieten. Over de moed om te blijven kijken, juist als het moeilijk wordt.
Je ziet een jonge vrouw die niet verdwijnt in haar geschiedenis, maar erdoorheen beweegt. En je voelt: dit gaat niet alleen over toen. Dit gaat ook over nu.
“Ik heb een taak, en geen macht ter wereld mag me ervan weerhouden die te volbrengen.” – Charlotte Salomon
Nieuwsgierig naar het verhaal achter de voorstelling? Duik hier dieper in Charlotte’s wereld.
Alvast het programmaboekje inzien? Dat kan hier. Wilt u gebruikmaken van een text-only boekje? Dat kan hier.
Met dank aan: Collectie Joods Museum – ©Stichting Charlotte Salomon
But What About: Haagse muzikale ontdekkers met een interactieve missie
But What About is een veelzijdig en innovatief ensemble uit Den Haag, opgericht in 2016 en direct bekroond met de Grote Kamermuziekprijs. De naam weerspiegelt hun nieuwsgierige en onderzoekende houding: “But what about…?” nodigt uit tot voortdurende ontdekking, reflectie en beweging. Het ensemble verkent de wereld stap voor stap, met muziek als middel om vragen te stellen en nieuwe perspectieven te openen.
De kracht van But What About ligt in hun brede, kleurrijke visie en hun interactieve benadering. Ze creëren programma’s die de grenzen tussen muzikanten en publiek doorbreken, en richten zich op nieuwe muziek die alle leeftijden en achtergronden aanspreekt. Hun doel is om samen met het publiek de wereld te verkennen en te begrijpen.
De kern van het ensemble wordt gevormd door:
Wilco Oomkes: accordeon, synthesizer, zang
Vincent Martig: klarinetten, drums, zang
Benjamin de Boer
Contrabassist, componist en zanger. Hij studeerde contrabas aan het Conservatorium van Amsterdam en voltooide in 2020 Cum Laude een dubbele master in jazzcompositie en klassieke contrabas aan Codarts in Rotterdam.
Hij is actief in zowel de klassieke als lichte muziek en werkte met o.a. het Metropole Orkest, Kamerata Zuid en het Dutch String Collective. Ook is hij bassist, zanger en songwriter bij de band Brewed.
In 2021 bracht hij zijn debuutalbum The Promise uit, waarin hij experimenteert met uiteenlopende stijlen. Momenteel werkt hij aan zijn tweede album Dawn of Change, dat maatschappelijke thema’s verkent en uiteindelijk zal uitmonden in een rockopera.
Daarnaast verzorgt hij sinds 2024 via ensemble Zoef songwriting-workshops bij locaties van het Leger des Heils, waarbij muziek wordt ingezet als middel voor verbinding en vitaliteit.
Florian Just
Florian Just is een veelzijdige bariton met een warme klank en expressieve zeggingskracht. Hij bouwde een internationale carrière op in opera, oratorium en muziektheater, met optredens bij o.a. de Komische Oper Berlin, het Concertgebouw, Staatskapelle Dresden en Teatro Colón in Buenos Aires.
Just begon als jongenssopraan bij het Dresdner Kreuzchor en studeerde zang in Amsterdam en Metz, bij onder meer Udo Reinemann. Hij zong hoofdrollen in werk van Monteverdi, Debussy en Henze en is al bijna twintig jaar verbonden aan Holland Opera, waar hij te horen was in zowel klassiek als nieuw muziektheater voor jong publiek.
Daarnaast was hij te gast bij operahuizen in binnen- en buitenland met moderne repertoirestukken van Xenakis, Sciarrino en Subotnik. Hij werkte met dirigenten als Reinbert de Leeuw, Jos van Veldhoven en Markus Stenz.
Zijn solo-cd’s Monologe en Éternelle Dualité werden lovend ontvangen in de internationale pers. Voor die laatste plaat werd hij opgenomen in de Top-20 beste vocale opnames van 2022 door het Canadese Textura.
Steven Kamperman
Steven Kamperman componeert voor een veelheid aan ensembles, van het Rotterdams Philharmonisch Orkest tot Calefax, van Oorkaan tot Holland Opera (waar zijn Roodhapje in 2016 de YamAward 2016 voor beste opera won). Vaak heeft zijn muziek een interdisciplinaire component en zijn liefde voor het muziektheater keert steeds weer terug. Steven werkte voor het eerst samen met Wishful Singing in zijn opera Hildegard, waarin Wishful volgens de nationale pers een glansrol vervulde. De samenwerking kreeg nog een vervolg in de veelgeprezen stille film-productie Der müde Tod, waarbij Kamperman nieuwe muziek vervaardigde bij de klassieker van Fritz Lang uit 1921.
Steven Kamperman is niet alleen actief als componist, maar ook als jazzmusicus op altklarinet en drums. Ook deze jazzprojecten kennen vaak een interdisciplinaire dimensie, zoals videobeelden en een papieren routekaart in het project City Maps. In 2022/2023 was Steven Kamperman de resident van het Van Doesburghuis in Parijs, waar hij onder meer zijn succesvolle Maison Moderne componeerde en opnam.
Annechien Koerselman
De Nederlandse regisseur en schrijfster Annechien Koerselman studeerde regie aan de Toneelacademie Maastricht. Sindsdien regisseert ze zowel teksttoneel, muziektheater als opera. Daarbij vormt muziek de rode draad in al haar producties. Vervolgens streeft ze gestuwd door een conceptuele gedachte naar een boeiende samengang van tekst, muziek, beeld en beweging oftewel totaaltheater. Ze ensceneert zowel acteurs, zangers, musici, ensembles, koren als orkesten en heeft voor eenieder van hen een specifieke aanpak ontwikkeld. Haar werk speelt van Nederland tot Brazilïe, van China tot Zweden.
Annechien houdt ervan nieuw muziektheater te ontwikkelen. Recent ensceneerde ze o.a. Babyn Jar – Stankovych/Brahms (National Opera Kiev), Was Lauert da im Labyrinth – Dove (Berliner Philharmoniker), Dijkdrift – Hekkema (Silbersee/Calefax Rietkwintet), Das Geheimnis der blauen Hirsche bij die Deutsche Oper Berlijn. Eerder ensceneerde ze in samenwerking met componist Steven Kamperman en Wishful Singing de nieuw ontwikkelde opera Hildegard. Met Wishful Singing werkte ze ook samen bij het theatrale concert What about Mary? en bij de Zing je Sterk concertreeksen.
Denk je aan zelfmoord? Neem dat serieus en loop er niet mee rond. Je kan altijd contact opnemen met de hulpverleners van 113. Bijvoorbeeld om je gedachten te delen. Of je gepieker even te onderbreken. Deze hulplijn is dag en nacht voor jou bereikbaar. Je kan bellen of chatten, wat jij zelf het prettigst vindt. Uiteraard zijn de gesprekken anoniem en vertrouwelijk.
